Hoge huizen- en huurprijzen, maar is er echt een woningtekort?

Huizenprijzen stijgen nog altijd, en nog steeds wordt op basis daarvan de conclusie getrokken dat er een schreeuwend huizentekort is. Vanuit Den Haag, en natuurlijk ook de bouwsector, klinkt nog altijd het motto “bouwen, bouwen, bouwen”. Verder is er een minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening aangesteld in het kabinet Rutte IV. Maar is er wel werkelijk een huizentekort, of is er iets ander aan de hand? In dit artikel proberen we dit te beantwoorden aan de hand van de statistieken.

Wat is een huizentekort?

Hoe definieer je een huizentekort? Je zou het kunnen definiëren als een te klein aantal huizen voor het aantal inwoners. Het aantal inwoners per huishouden is daarin een belangrijke graadmeter, net als het totaal aantal woningen en inwoners van het land. Ook enkel al een ervaren gebrek aan woningen zou je ook een huizentekort kunnen noemen. Laten we de cijfers van Nederland erbij halen.

Wat zeggen de cijfers?

Het CBS meldt dat het aantal inwoners per huishouden in Nederland is afgenomen van 4,6 in 1950 tot 2,2 inwoners per woning in 2021 (zie afbeelding)[1]. In de grafiek is te zien dat het aantal inwoners per woning nog steeds daalt, alhoewel zeer traag. Het netto aantal beschikbare woningen neemt jaar op jaar toe, evenals het inwoneraantal van Nederland. Neemt het aantal woningen snel genoeg toe om de bevolkingsgroei te kunnen bijhouden? Neemt het aantal inwoners per woning dus nog steeds af zoals de grafiek laat zien? Dat kunnen we eenvoudig berekenen.

 

De afgelopen jaren, tot en met 2019, groeide de Nederlandse bevolking met ongeveer 100.000 mensen per jaar[2]. In de jaren vóór 2016 was dat iets minder. In 2016 nam het aantal woningen t.o.v. het jaar ervoor met ‘slechts’ 45.000 toe. Echter, er kwamen tussen 2017 en 2020 rond de 75.000 nieuwe woningen per jaar bij. Hoeveel nieuwe huizen per jaar heb je nodig om het aantal inwoners per huishouden gelijk te houden? Dat is 100.000 / 2,2 = 45.454 huizen, een stuk minder dan er in de afgelopen decennia werkelijk is bijgebouwd. Nederland heeft daarmee door de jaren heen gemiddeld meer woningen per inwoner gekregen. Maar dat zegt nog niet veel over de verdeling van de woningen over de bevolking. 

Probleem voor starters, oplossing bij senioren

Het probleem wordt vooral ervaren door starters en doorstromer, met als voornaamste klacht dat er te weinig woningen zijn. Een belangrijke oorzaak van dit probleem is echter het fenomeen waarbij senioren soms noodgedwongen in gezinswoningen blijven wonen, zelfs wanneer kinderen al het huis uit zijn. Aangezien de groep senioren steeds groter wordt, houdt deze groep woningen bezet welke geschikt zijn voor starters en doorstromers. Vooral het bouwen van seniorenwoningen leidt daarmee tot een vermindering van het huizentekort onder starters en andere groepen woningzoekenden[3]. Als senioren immers doorstromen naar seniorenwoningen, komen er eengezinswoningen vrij.

Naast het hierboven beschreven probleem zijn er financiële prikkels zoals de hypotheekrenteaftrek en lage hypotheekrentes, waardoor woningprijzen zijn opgedreven en woningen minder betaalbaar zijn geworden. Dit laatste is vooral voor starters vervelend geweest, aangezien deze nog niet hebben kunnen profiteren van de prijsstijging van hun vorige woning. Er is dus een woningtekort onder starters/doorstromers én, een probleem op het gebied van betaalbaarheid. 

Op weg naar een betere huizenmarkt

Gelukkig worden er veel woningen bijgebouwd, en is er steeds meer het bewustzijn dat seniorenwoningen een belangrijk deel van de oplossing vormen. Daarnaast wordt de hypotheekrenteaftrek stapsgewijs afgebouwd en stijgen de hypotheekrentes weer een beetje. Reden dus om optimistisch te zijn voor de toekomst.

Bij het werken aan een oplossing is het uiteraard wel van belang dat senioren goed worden begeleid naar een geschikte seniorenwoning. Een makelaar kan een rol spelen bij het zoeken naar een mooie seniorenwoning, maar ook bij het verkopen van de vrijgekomen woning. Bent u benieuwd de mogelijkheden voor u? Vraag dan een vrijblijvend oriëntatiegesprek aan.