Home » Nieuws » Wat u moet weten over asbest

Wat u moet weten over asbest

De gezondheidsrisico’s van het vrijkomen van asbestvezels door sloop, slijtage of verbouwen, zijn groot. In 1994 heeft dit in Nederland tot een asbestverbod geleid. Ongeveer 80% van de in Nederland aanwezige asbest is bouwkundig toegepast. Dit heeft in de woningbouw voornamelijk in de periode 1955-1975 bij grootschalige systeembouw plaatsgevonden.

Asbest is vanaf de Tweede Wereldoorlog tot in de jaren tachtig een populair materiaal geweest. Asbest heeft uitstekende fysische en chemische eigenschappen: het is sterk, slijtvast, hittebestendig, isolerend, bestand tegen zuren en logen. Omdat asbest ‘eeuwig zou blijven bestaan’ werd het ook wel ‘Eternit’ genoemd.

Inmiddels is asbest verboden en niet meer te koop. U kunt asbest echter nog wel tegenkomen in woningen die vóór 1994 zijn gebouwd. Niet in zuivere vorm, maar verwerkt in asbesthoudende materialen. Een paar bekende voorbeelden zijn asbestcement golfplaten, asbestisolatie rond verwarmingsbuizen, vloerzeil, vloertegels en afdichtkoord voor kacheldeurtjes.

Asbest is gevaarlijk

Wat asbest gevaarlijk maakt, is de eigenschap om zich in uiterst fijne vezeltjes te splitsen. Die zijn zo licht, dat ze lang in de lucht kunnen blijven zweven en zijn zo klein dat ze gemakkelijk ingeademd kunnen worden. In Nederland sterven naar schatting jaarlijks zo’n 700 mensen aan kanker die is veroorzaakt door vaak beroepsmatige blootstelling aan asbest. In de buitenlucht bevinden zich doorgaans zo weinig vezels dat het gezondheidsrisico extreem laag is. Ook binnenshuis is het risico zeer klein, zolang de asbestvezels stevig vastzitten in het materiaal waarin ze verwerkt zijn.

Als asbest niet of nauwelijks aan een dragermateriaal gebonden is of als het materiaal in slechte staat verkeert, kunnen gemakkelijk vezels vrijkomen. Daarnaast komen ze vrij als asbesthoudend materiaal op een ondeskundige manier wordt gesloopt of bewerkt. Zagen, slijpen, snijden, schuren of boren houden dus steeds een risico in. Tevens is het gebruik van hogedrukreinigers om bijvoorbeeld asbesthoudende dakbedekking schoon te spuiten gevaarlijk. Dit veroorzaakt een hoge concentratie van asbestvezels in de dakgoten en de omgevingslucht.

Asbestproducten

Globaal zijn de verschillende asbestproducten in twee groepen in te delen. De ene groep wordt gevormd door producten waarin het asbest hechtgebonden is aan andere stoffen. Dat betekent dat de asbestvezels stevig verankerd zijn in het dragermateriaal. Dat is bijvoorbeeld het geval bij asbestcement (golfplaten, leien, buizen). Zolang dit in goede staat is en niet wordt bewerkt of gesloopt, komen nauwelijks vezels vrij. De algemene regel is dat asbesthoudend materiaal in goede toestand meestal kan blijven waar het zit. Op termijn kan de verankering van de vezels echter afnemen naarmate het materiaal verweert of veroudert.

De andere groep bestaat uit producten waarin het asbest min of meer los zit. Men spreekt van niet-hechtgebonden of ongebonden asbest. Dat treffen we onder meer aan in asbestkoord of asbestisolatie rondom verwarmingsleidingen. Daar zijn de vezels minimaal verankerd in het dragermateriaal, zodat deze zeer gemakkelijk vrijkomen als het materiaal verweert of bewerkt wordt. Toepassingen van ongebonden asbest kunnen het best worden verwijderd of (indien mogelijk) afgeschermd.

Met het blote oog kan moeilijk worden beoordeeld of het isolatiemateriaal al dan niet asbest bevat. Asbestmateriaal vertoont wel een vezelachtige structuur, maar niet alle materialen met een vezelstructuur bevatten asbest. Alleen in een laboratorium kan met 100% zekerheid worden vastgesteld of in een product asbest aanwezig is.

Asbestclausule in koopovereenkomst

Wanneer de eigenaar zijn woning wil verkopen is hij verplicht de asbestverdachte materialen te melden, zelfs als het materiaal is afgeschermd of weggewerkt (bijvoorbeeld achter panelen of overgeschilderd). Wanneer de eigenaar dit niet heeft gemeld en na de eigendomsoverdracht blijkt asbest in de woning aanwezig te zijn, wordt dit gezien als een verborgen gebrek en kan de verkopende partij aansprakelijk worden gesteld. Indien de verkoper eigenaar is van een oudere woning en hem in redelijkheid niets bekend is over de aanwezigheid van asbesthoudende materialen, kan in de koopovereenkomst de ‘asbestclausule’ worden opgenomen.

Vanaf 1 januari 2024 zijn asbestdaken in Nederland verboden.

Het verbod geldt voor asbestdaken die in verbinding staan met de buitenlucht. Asbestdaken verweren in de buitenlucht, waardoor asbestvezels vrijkomen. Eigenaren moeten asbestdaken in de periode tot 2024 laten verwijderen. Er geldt GEEN verwijderingsplicht voor asbesthoudend materiaal aan de binnenkant van gebouwen. Het verbod heeft alleen betrekking op dakbedekking, en dus niet op boeidelen, dakgoten en gevelpanelen.

Eigenaren die op of na 1 januari 2024 nog in het bezit zijn van een asbest dak, kunnen geconfronteerd worden met een boete van de gemeente. Eigenaren hebben een eigen verantwoordelijkheid als het gaat om het verwijderen van asbest. Particulieren mogen tot 35 m2 asbest dat in goede staat is zelf verwijderen. Dit mag alleen als aan strikte voorwaarden is voldaan. Eigenaren zijn verplicht de verwijdering van asbest te melden bij hun gemeente. In andere gevallen zal asbest moeten worden verwijderd door een erkend asbestverwijderingsbedrijf.

 

Bron: Beroepsopleiding Makelaars en taxateurs/Woning & leefomgeving/Les 8: Publiekrechtelijke aspecten koopovereenkomst